Hoe werkt de voet?
Een analyse van de voet en het belang van sterke voetspieren
De voet is letterlijk en figuurlijk het fundament van het menselijk lichaam. De werking van jouw voet is namelijk bepalend voor de rest van jouw lichaam. De specialisten binnen het (medisch) netwerk van het LoopCentrum weten alles over de voet. Op basis van onze kennis analyseren we ook jouw voet én garanderen wij het beste schoenadvies op maat. Wij leggen je in dit kennisartikel graag uit hoe de voet precies is opgebouwd en hoe de voet werkt.
De voet is een complex lichaamsdeel met verschillende structuren en functies zoals botten, spieren, gewrichten, gewrichtsbanden, bloedvaten en zenuwen. Om te kunnen wandelen of hardlopen, werken ál deze structuren samen. Naast de mobiliteit van de voet, is ook de stabiliteit ontzettend belangrijk. Onvoldoende stabiliteit heeft namelijk een nadelige invloed op het bewegingspatroon en de functies van enkels, knieën, heupen en de wervelkolom.
De anatomie van de voet
Elke voet bestaat uit 26 botten. Deze botten vormen samen een constructie die sterk genoeg is om je lichaamsgewicht te dragen, maar tegelijkertijd voldoende flexibel is om beweging mogelijk te maken. De voet wordt anatomisch verdeeld in drie gebieden: de de voetwortel, middenvoet en voorvoet.
De voetwortel
De voetwortel is een groep van zeven botten. Dit zijn de twee botten van de achtervoet en de vijf botten die naar je middenvoet leiden.
- De voetwortel zorgt voor het naar binnen en naar buiten kantelen van de voet.
- Tijdens het hardlopen op een ongelijkmatig terrein zorgt o.a. de voetwortel voor de stabiliteit van de voet.
De achtervoet
Dit deel van de voet bestaat uit twee botten: het sprongbeen en het hielbeen. Het spongbeen verbindt je voet met je onderbeen. Samen met je scheenbeen en kuitbeen vormt dit namelijk je enkelgewricht. Het hielbeen vormt de basis van je hiel.
De achtervoet speelt een belangrijke rol bij het dragen en verdelen van het lichaamsgewicht. Daarnaast kunnen bewegingen in dit gebied ervoor zorgen dat de voet zich kan aanpassen aan de ondergrond.
De middenvoet
De middenvoet is opgebouwd uit vijf botten. Deze botten vormen samen een belangrijk deel van de voetboog. De middenvoet vormt daardoor een soort schakel tussen de beweeglijke delen van de voet en de delen die voor stabiliteit en kracht zorgen. Wil je meer weten over de voetboog? Lees dan Voetspieren trainen: Intrinsieke voetspieren en een sterke voetboog.
De voorvoet
Je voorvoet bestaat ui vijf middenvoetsbeentjes en de teenkootjes. De gewrichten tussen de middenvoetsbeentjes en je tenen zijn belangrijk bij het dragen van je lichaamsgewicht.
De tenen
- De tenen zijn opgebouwd uit elk 3 kootjes (de grote teen heeft 2 kootjes).
- De teenkootjes geven stevigheid en de tenen bieden stabiliteit net voordat de voet wordt opgetild.
- De buig- en strekpezen die hechten aan de teenkootjes zorgen voor evenwicht tijdens het (hard)lopen.
Gewrichten in je voet
De tientallen gewrichten in je voet maken beweging tussen de verschillende botten mogelijk. Daardoor kan de voet zich aanpassen aan verschillende ondergronden en omstandigheden. Een hard, vlak terrein vraagt bijvoorbeeld iets anders van je voet dan een onverhard bospad.
De gewrichten zorgen ervoor dat de voet niet één vast, onbeweeglijk geheel is. Daarnaast zorgen ze ervoor dat je voet tijdens belasting ook stabiel genoeg blijft.
Ligamenten, spieren en pezen in de voet
Al die botten in je voet worden met elkaar verbonden door ligamenten/gewrichtsbanden. Dit zijn bundels van bindweefsel die om het gewricht lopen. Ze zorgen voor stevigheid en stabiliteit.
De spieren zorgen ervoor dat je je voet en enkel kunt bewegen. Pezen verbinden op hun beurt de spieren met de botten en brengen kracht van de spieren over op je geraamte.
Veel voetspieren vinden hun oorsprong in het onderbeen en hechten aan de voet of tenen. Aan de bovenkant van de voet (voetrug) zitten voetspieren en voetpezen die zorgen voor het strekken van de voet (naar je toe trekken) en de buitenwaartse beweging van de voet. Deze pezen en spieren werken samen met de spieren in je onderbeen. De teenheffers in je onderbeen zorgen er bijvoorbeeld voor dat je je voorvoet omhoog kunt tillen bij elke stap.
Aan de onderkant van de voet (de voetzool) liggen de spieren die zorgen voor buiging van de tenen en het naar binnen toe bewegen van de voet (inversie). Daarnaast zijn er nog meerdere spieren die aanhechten aan de binnen- of buitenkant van de voet, waardoor de voet ook opzij bewogen kan worden.
Meer weten over de intrinsieke voetspieren (de spieren in je voet zelf) en extrinsieke voetspieren (de spieren die vanuit je onderbeen je voet in lopen)? Lees dan “Voetspieren trainen: Intrinsieke voetspieren en een sterke voetboog“.
Het belang van sterke voetspieren
Doordat de voetspieren relatief gezien klein zijn (in vergelijking met bijvoorbeeld de bovenbeenspieren) is het belangrijk dat deze sterk genoeg zijn om de voet efficiënt te kunnen laten afwikkelen (buigen en strekken) tijdens het hardlopen. Klik hier als je meer wil weten over het trainen van je voetspieren.
Bij onvoldoende stabiliteit in de voet, heeft deze de neiging om naar binnen te klappen. Deze beweging wordt pronatie genoemd. Als de voet te veel naar binnen kantelt, dit noemen we overpronatie, kan dit leiden tot overbelastingsblessures. Het onderbeen is dan onvoldoende in staat om de schokbelasting van het hardlopen op te vangen. Er kunnen klachten ontstaan aan de voet, maar de klachten kunnen ook doorwerken in de rest van het onderlichaam. Bijvoorbeeld overbelasting van knie, heup en/of onderrug.
Je voet heeft meerdere functies
Tijdens het wandelen of hardlopen vervult je voet uiteenlopende functies. Het ene moment moet je voet zich aanpassen om belasting te verwerken en een shock te dempen. Het volgende moment moet je voet juist kracht overbrengen om een sterke afzet mogelijk te maken. Daarbij al die botten, gewrichten, ligamenten, spieren en pezen een belangrijke rol.
Dit vermogen om te kunnen wisselen tussen flexibiliteit en stabiliteit is één van de meest bijzondere eigenschappen van onze voeten.
Wat betekent dit voor je schoenen?
Omdat iedere voet nèt iets anders beweegt en belast wordt, is het belangrijk dat een wandel- of hardloopschoen aansluit bij jouw voeten, de manier waarop je beweegt en jouw activiteiten.
Een schoen moet voldoende bewegingsruimte bieden aan je voet en tenen. Een juiste pasvorm is dus belangrijk. Ook de mate van ondersteuning, flexibiliteit en stabiliteit moet passen bij je lichaam en de activiteit.
De beste schoen is daarom niet automatisch de meest stevige of meest dempende schoen.
Het gaat om de combinatie van jouw voet, jouw bewegingspatroon, de ondergrond en de afstanden die je aflegt.
Bij het LoopCentrum kijken we daarom niet alleen naar de vorm van je voet wanneer je stilstaat. Ook de beweging van je voeten tijdens het hardlopen of wandelen kan waardevolle informatie geven over welk type schoen bij je past.
Maak een afspraak voor persoonlijk schoenadvies
